Η αυλαία μιας ιστορικής βιομηχανικής εποχής πέφτει οριστικά για την Αρκαδία, δίνοντας τη θέση της σε ένα νέο, βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Στη λήψη μιας καθοριστικής απόφασης που επιταχύνει τον ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας προχώρησε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), καθώς οριστικοποιήθηκε η χωροθέτηση των Περιοχών Επιτάχυνσης έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΠΕΑ) εντός της λιγνιτικής λεκάνης της Μεγαλόπολης.
Το συγκεκριμένο θεσμικό βήμα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την ταχεία εγκατάσταση νέων φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας, αντικαθιστώντας τη ρυπογόνο και οικονομικά ζημιογόνα –λόγω του κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων– εξορυκτική δραστηριότητα με καθαρή ενέργεια.
Οι τρεις ζώνες που αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη της Μεγαλόπολης
Η σχετική υπουργική απόφαση χαρτογραφεί και οριοθετεί με απόλυτη γεωγραφική ακρίβεια τις εκτάσεις που εντάσσονται στο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ). Πρόκειται για εδάφη τα οποία επί δεκαετίες ήταν συνυφασμένα με τη βαριά εξορυκτική δραστηριότητα και την καύση λιγνίτη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου, η αναδιάρθρωση του χώρου δομείται σε τρεις βασικούς πυλώνες-ζώνες, με συνολική επιφάνεια που προσεγγίζει τα 1.800 στρέμματα:
Η μεγαλύτερη χωρική παρέμβαση αφορά την περιοχή που ονομάζεται ΠΕΑ-1. Η συγκεκριμένη ζώνη αναπτύσσεται στο βόρειο τμήμα της περιοχής επέμβασης και καταλαμβάνει συνολικά 1.291.396 τετραγωνικά μέτρα (δηλαδή περίπου 1.291,4 στρέμματα). Εκτείνεται στρατηγικά ανάμεσα στις τοπικές κοινότητες της Πλάκας και της Θωκνίας, περιοχές που έχουν βιώσει άμεσα τις συνέπειες της εξόρυξης. Η δεύτερη γεωγραφική ενότητα, υπό την κωδική ονομασία ΠΕΑ-2, καταλαμβάνει έκταση 269.536,33 τετραγωνικών μέτρων. Χωροθετείται κυρίως στην ευρύτερη περιφέρεια της Μαραθούσσας, ενώ ένα μικρότερο τμήμα της διεισδύει στα διοικητικά όρια της κοινότητας Χωρέμη. Τέλος, λίγο νοτιότερα εντοπίζεται η τρίτη ζώνη, η ΠΕΑ-3. Η επιφάνειά της ανέρχεται σε 233.768,39 τετραγωνικά μέτρα, αναπτυσσόμενη κατά κύριο λόγο στα όρια του Χωρέμη, ενώ τμήμα της εισέρχεται οριακά και στην περιοχή του Τριποτάμου.
Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός fast-track και η στρατηγική σημασία των ΠΕΑ Η ένταξη των συγκεκριμένων εκτάσεων στο καθεστώς των Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ δεν αποτελεί απλώς μια τυπική γραφειοκρατική πράξη, αλλά μια βαθιά διαρθρωτική μεταρρύθμιση εναρμονισμένη με τις ευρωπαϊκές οδηγίες (όπως το σχέδιο REPowerEU και η Οδηγία RED III). Στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ενεργειακή ορολογία, πρόκειται για τις λεγόμενες “go-to areas”.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Οι επενδύσεις που θα χωροθετηθούν εντός των ΠΕΑ-1, ΠΕΑ-2 και ΠΕΑ-3 θα απολαμβάνουν ένα καθεστώς ριζικά απλοποιημένης και ταχύτατης αδειοδότησης. Δεδομένου ότι τα εδάφη αυτά είναι πρώην βιομηχανικά και εξορυκτικά –άρα ήδη περιβαλλοντικά επιβαρυμένα και υποβαθμισμένα– η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάνελ δεν απαιτεί τις χρονοβόρες Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που απαιτούνται σε παρθένες εκτάσεις ή δασικά οικοσυστήματα.
Το κράτος, με αυτόν τον τρόπο, παρακάμπτει τη γραφειοκρατία, προστατεύει τη βιοποικιλότητα σε άλλες περιοχές της χώρας και επιταχύνει την έγχυση «πράσινων» μεγαβάτ στο εθνικό δίκτυο. Το οικονομικό αποτύπωμα και το στοίχημα της τοπικής απασχόλησης
Η απολιγνιτοποίηση της Μεγαλόπολης αποτελεί ένα τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό στοίχημα. Για περισσότερο από μισό αιώνα, η τοπική οικονομία ήταν σχεδόν μονοθεματικά εξαρτημένη από τη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) και τα ορυχεία, εξασφαλίζοντας χιλιάδες άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας. Το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων δημιούργησε, αναπόφευκτα, κλίμα ανασφάλειας στους κατοίκους της Αρκαδίας.
Η ταχεία προώθηση των ΠΕΑ έρχεται να δώσει μια έμπρακτη απάντηση σε αυτή την αγωνία.
Η εγκατάσταση μεγάλων φωτοβολταϊκών πάρκων στις εκτάσεις της Πλάκας, της Θωκνίας, της Μαραθούσσας, του Χωρέμη και του Τριποτάμου, αναμένεται να λειτουργήσει ως μαγνήτης για εγχώρια και ξένα επενδυτικά κεφάλαια.
Πέρα από τα έσοδα που θα προκύψουν για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσω των ανταποδοτικών τελών, η κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση των σταθμών αυτών θα δημιουργήσει νέες, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας. Ταυτόχρονα, τα έργα αυτά θα συγχρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, το οποίο προβλέπει γενναίες επιδοτήσεις για την επανεκπαίδευση (reskilling) του ντόπιου εργατικού δυναμικού.
Η Ελλάδα αλλάζει σελίδα, μετατρέποντας τις «πληγές» της εξόρυξης στη γη της Αρκαδίας σε πυρήνες παραγωγής καθαρής, φθηνής και εγχώριας ενέργειας.
Η οριστικοποίηση αυτών των 1.800 στρεμμάτων δεν είναι απλώς η χωροθέτηση μιας επένδυσης· είναι ο οδικός χάρτης για την κλιματική ουδετερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες.
Πηγη: https://greenbusiness.gr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου